چرا صدای بیس را در قفسه سینه احساس می کنیم؟

حتما تا حالا رفتید کنسرت یا تو سینما یه فیلم اکشن باحال دیدید. موقع انفجار ها یا اون جاهایی که آهنگ حسابی می کوبه، یه حس عجیب تمام بدنتون رو می گیره. صدایی که فقط با گوش هاتون نمی شنوید، بلکه تو قفسه سینه تون هم حسش می کنید و انگار قلبتون داره با ریتم آهنگ می تپه.

این لرزش های هیجان انگیز، کار یه دستگاه خفن به اسم ساب ووفر (Subwoofer) هست. تو این مقاله می خوایم خیلی خودمونی و ساده ببینیم این جعبه های جادویی چطوری کار می کنند و اصلا چرا می تونن بدن ما رو به لرزه در بیارن.

اصلا صدای بیس (Bass) چی هست؟

صدا های بم یا همون بیس، صدا هایی هستن که فرکانس خیلی پایینی دارن. گوش ما آدما می تونه صدا هایی با فرکانس بین 20 تا 20000 هرتز رو بشنوه. ساب ووفر ها دقیقا برای همین ساخته شدن که پایین ترین و عمیق ترین بخش این صدا ها، یعنی محدوده فرکانس 20 تا 200 هرتز رو تولید کنن.

مهم ترین ویژگی این صدا های بم اینه که موج های فیزیکی خیلی بزرگ و قدرتمندی دارن. برای این که بشه یه موج صوتی با فرکانس پایین ساخت، باید مقدار خیلی زیادی از هوای محیط رو جا به جا کرد. بلندگو های کوچیک مثل اسپیکر گوشی، لپ تاپ یا تلویزیون، اصلا جون و اندازه لازم برای تکون دادن این همه هوا رو ندارن، برای همین هیچ وقت نمی تونن یه صدای بیس واقعی و کوبنده بهمون بدن.

ساب ووفر ها چطوری این همه هوا رو تکون می دن؟

ساب ووفر در واقع یه بلندگوی غول پیکر و فوق العاده قوی هست. این دستگاه از یه صفحه مخروطی شکل خیلی بزرگ، یه سیم پیچ و یه آهنربای به شدت قوی ساخته شده.

برای ساختن صدای بیس، این مخروط باید با قدرت خیلی زیادی مثل یه تلمبه بزرگ بره عقب و بیاد جلو. به خاطر همینه که ساب ووفر ها رو معمولا تو جعبه های چوبی بزرگ و سنگین می ذارن. این جعبه ها کمک می کنن که ساب ووفر بتونه فشار هوای داخل و بیرون رو بهتر کنترل کنه و یه صدای کوبنده تر بسازه. حرکت شدید و سریع این مخروط، موج های فشاری خیلی قوی ای رو تو هوای اتاق ول می کنه که مستقیم میان سمت شما.

چرا بیس رو تو قفسه سینه حس می کنیم؟

حالا رسیدیم به جذاب ترین جای داستان! چرا ما آهنگ رو با گوش هامون می شنویم ولی صدای بیس رو با بدنمون لمس می کنیم؟ دلیلش بر می گرده به اندازه موج های صدا و فرم بدن خودمون.

صدا های زیر (مثل صدای سوت زدن) موج های کوچولویی دارن و خیلی راحت با برخورد به موانع یا پوست بدن ما متوقف میشن. اما صدا های بم موج های خیلی بلندی دارن. این موج ها اونقدر بزرگ و پر انرژی هستن که خیلی راحت از دیوار ها، مبل ها و حتی بافت های نرم بدن ما رد میشن!

وقتی این موج های خفن از ساب ووفر میان بیرون و به شما می خورن، وارد بدنتون میشن. قفسه سینه شما که توش پر از هواست (به خاطر ریه ها)، مثل یه جعبه تو خالی عمل می کنه. موج های بیس با هوای داخل ریه ها و استخوان های قفسه سینه شما برخورد می کنن و یه اتفاق فیزیکی به اسم تشدید یا رزونانس (Resonance) رخ میده.

تو این حالت، هوای داخل سینه شما دقیقا با همون ریتم آهنگ شروع می کنه به لرزیدن. به خاطر همینه که ضربات آهنگ رو مستقیم تو قلب و ریه های خودتون حس می کنید!

خلاصه کلام

ساب ووفر ها فقط یه وسیله برای پخش صدا نیستن؛ اونا می تونن احساسات فیزیکی برای ما بسازن. اونا با تکون دادن یه عالمه هوا و تولید موج های بلند، کاری می کنن که دیگه فقط شنونده نباشیم، بلکه آهنگ رو با تمام وجودمون لمس کنیم. دفعه بعد که تو ماشین یا سینما از یه صدای بیس لذت بردید و لرزشش رو تو بدنتون حس کردید، بدونید که این همون جادوی فیزیک و تکون خوردن هوای داخل قفسه سینه شماست!